«Τι ρωτάμε την Google;»: Μια «βουτιά» στις αναζητήσεις αποκαλύπτει ποιοι είμαστε

Όπως γνωρίζει όποιος έχει αποκτήσει παιδιά αυτόν τον αιώνα, η ανατροφή τους συνεπάγεται καθημερινές αναζητήσεις στο διαδίκτυο. Οι πιο συνηθισμένες αναζητήσεις που σχετίζονται με τη γονική μέριμνα παρουσιάζονται στο «What We Ask Google», μια προσπάθεια του συντάκτη δεδομένων του γίγαντα των αναζητήσεων, Simon Rogers, να δημιουργήσει μια «εκπληκτικά ελπιδοφόρα εικόνα της ανθρωπότητας» (αυτός είναι ο υπότιτλος) από αναζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες δύο δεκαετίες. «Γιατί τα μωρά έχουν λόξυγγα;» ρωτάμε. «Πότε βγαίνουν τα δόντια στα μωρά;» «Γιατί τα νήπια δαγκώνουν;» «Πώς ξέρεις αν το παιδί σου έχει ADHD;» «Πώς να πεις στα παιδιά για το διαζύγιο;».

Από το 2006, οι μηχανικοί χρησιμοποιούν το Google Trends για να κατανοήσουν κοινές (και ανώνυμες) ερωτήσεις όπως αυτές, που χρονολογούνται μέχρι το 2004, όταν τα τηλέφωνα ήταν απλά και λιγότερο από το ήμισυ των νοικοκυριών στο Ηνωμένο Βασίλειο είχε πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ο Rogers, ένας Βρετανός πρώην δημοσιογράφος της Guardian που ζει στην Καλιφόρνια, βλέπει τα αποτελέσματα ως ένα είδος κοινωνικού καθρέφτη.

«Αν ενδιαφέρεστε αρκετά ώστε να αναζητήσετε κάτι, αυτό πρέπει να σημαίνει κάτι, ακόμα κι αν αυτό το ενδιαφέρον διαρκεί μόνο όσο χρειάζεται για να πείτε την ερώτηση», υποστηρίζει. «Και αν όντως σημαίνει κάτι περισσότερο; Κάτι πραγματικό, βαθύ και ουσιαστικό για το ποιοι είμαστε ως άνθρωποι;».

Η συλλογή του, την οποία οργανώνει σε θεματικά κεφάλαια που είναι επίσης διανθισμένα με βιογραφικά στοιχεία, καθώς και λίστες και γραφήματα, καλύπτει ένα φάσμα που εκτείνεται από το ασήμαντο («Πώς να διπλώνεις ένα μπουρίτο» ήταν πάντα πιο δημοφιλές στις αναζητήσεις από το «Πώς να διπλώνεις παντελόνια» – εκτός από μια σύντομη περίοδο το 2019, όταν η εκπομπή της Μαρί Κόντο είχε μεγάλη επιτυχία στο Netflix) έως το συγκινητικό.

Οι... ανεξήγητες ερωτήσεις

Πολλές τάσεις αναζήτησης είναι ανεξήγητες. Γιατί, για παράδειγμα, οι Αυστριακοί, οι Νιγηριανοί και οι Καναδοί είναι πιο πιθανό να ρωτήσουν για τον πόνο στην πλάτη τη νύχτα; Γιατί οι άνθρωποι στο Κάνσας είναι πιο πιθανό να ρωτήσουν τη Google πώς γράφεται η λέξη «chaos», ενώ οι γείτονές τους στο Μιζούρι δυσκολεύονται συνήθως με τη λέξη «unconscious»;

Όπου μπορεί, ο Rogers προσθέτει πλαίσιο στις ιδιαιτερότητες. Έτσι, πέρα από τις προβλέψιμες ερωτήσεις στο κεφάλαιο για τη γονική μέριμνα, για παράδειγμα, μαθαίνουμε ότι, στις αρχές του 2023, το ενδιαφέρον αναζήτησης για το «φροντίδα γονιών» ξεπέρασε το «φροντίδα παιδιών» – απόδειξη της δημογραφικής πίεσης που δέχεται η «γενιά σάντουιτς», η οποία φροντίζει πλέον μικρά παιδιά και γηραιούς γονείς.

Η γοητεία του βιβλίου βρίσκεται σε αυτή την παράξενη οικειότητα: οι αναζητήσεις δεν είναι μόνο πληροφορία. Είναι όλα όσα πληκτρολογούμε επειδή πιστεύουμε ότι εκείνη τη στιγμή δεν μας ακούει κανείς.

Το «What We Ask Google» προσφέρει πράγματι ένα διασκεδαστικό «παράθυρο» στην ανθρώπινη περιέργεια, ωστόσο είναι αρκετά επιλεκτικό, με μια ματιά συχνά αισιόδοξη απέναντι στον ρόλο του ίντερνετ και της ίδιας της Google.

Λείπει, για παράδειγμα, μια πιο ουσιαστική συζήτηση για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο που αναζητούμε πληροφορίες, αλλά και το πώς τα AI summaries της Google επηρεάζουν τα μέσα, τις ιστοσελίδες και τη διαδρομή του χρήστη από την ερώτηση στην απάντηση. Λείπει επίσης μια πιο σκοτεινή ανάγνωση των δεδομένων: η πολιτική, ο Ντόναλντ Τραμπ, οι πιο βίαιες ή αμήχανες πλευρές της ανθρώπινης περιέργειας που σίγουρα έχουν αποτυπωθεί σε 20 χρόνια αναζητήσεων, σημειώνει ο Guardian.